ANASAYFA                                                                                                                                          GİRİŞ SAYFASI

Ajda Pekkan

3
Ajda Pekkan

(Müzik Ansiklopedisi) Kültür - Sanat.

Download - İndir

Ayşe Ajda Pekkan (d. 12 Şubat 1946), Türk şarkıcı. 1970’lerden bu yana “Süperstar” lakabıyla anılan Pekkan, güçlü bir kadın figürü çizdiği şarkılarıyla Türk pop müziğinin öne çıkan isimlerinden biri hâline geldi.
Güncel tuttuğu müzikal tarzı sayesinde 50 yılı aşkın bir süre popülerliğini korudu ve kendisinden sonra gelen birçok şarkıcıyı etkiledi.

Beyoğlu, İstanbul’da doğan Pekkan’ın müzik kariyeri, 1960’ların hemen başında Los Çatikos grubunun parçası olarak bir gece kulübünde sahneye çıkmasıyla başladı. Ancak 1963’te Ses dergisinin sinema artisti yarışmasını kazanınca oyuncu olarak tanındı ve birkaç yıl boyunca sanat yaşamını şarkıcılık yerine oyunculuk odaklı bir şekilde ilerletti.
Aynı yıl Adanalı Tayfur adlı ilk filminin başrolünü oynayarak Yeşilçam sinemasına giriş yaptı. Takip eden altı yıl içinde başrolünde olduğu Şıpsevdi (1963), Hızır Dede (1964) ve Şaka ile Karışık (1965) dahil olmak üzere yaklaşık 50 siyah beyaz filmde rol aldıktan sonra oyunculuğu bırakarak tamamıyla şarkıcılığa odaklandı.

Ajda Pekkan

Ajda Pekkan

Pekkan, kariyerinin ilk yirmi yılı boyunca ithal besteler üzerine Türkçe söz yazılarak oluşturulan onlarca aranjman şarkıyı seslendirerek geçirdi. Genellikle Fikret Şeneş’in sözlerini yazdığı “Kimler Geldi Kimler Geçti”, “Palavra Palavra”, “Sana Neler Edeceğim”, “Hoş Gör Sen”, “Sana Ne Kime Ne”, “Bambaşka Biri”, “Uykusuz Her Gece” ve “O Benim Dünyam” gibi şarkılar hem Pekkan’ın hem de Türk pop müziğinin en bilinen şarkılarına dönüştü. 1990’lardan itibaren kariyerinin aranjmanlar sonrasındaki döneminde ise Şehrazat ve Sezen Aksu başta olmak üzere değişken bir şarkı yazarı kadrosuyla çalıştı. Bu dönemde “Yaz Yaz Yaz”, “Sarıl Bana”, “Eğlen Güzelim”, “Vitrin”, “Aynen Öyle” ve “Yakar Geçerim” dahil birçok şarkısı listelerin üst sıralarına çıktı.

Şarkıcının şöhreti 1970’ler boyunca başta Avrupa olmak üzere ülkesi dışında giderek arttı ve farklı ülkelerde verdiği konserlerle pekişti. Bununla beraber 1978’de Fransızca bir albüm kaydetti. Popülerliğinin giderek artmasıyla şarkıcının üzerinde 1980 Eurovision Şarkı Yarışması’nda Türkiye’yi temsil etmesi için bir baskı oluştu ve Pekkan yarışmaya katılmayı isteksizce kabul etti. Ülke sınırları içinde beğeni kazanan “Pet’r Oil” şarkısının yarışmada on beşinci olması sebebiyle hayal kırıklığı yaşayınca bir süre dinlenmeye çekildi.

Kayıtları 15 milyonun üzerinde satan Ajda Pekkan, ülkesinde tüm zamanların en çok satan şarkıcılarından biridir. Hem sanatı hem de imajıyla ülkesinde batılılaşmanın önde gelen figürleri arasında gösterilmektedir. Devlet Sanatçısı unvanına ve Sanat ve Edebiyat Nişanı’na sahiptir. Hürriyet gazetesinin hazırladığı Türkiye’nin En İyi 100 Albümü listesinde üç albümüyle birden yer almaktadır.
2016’da The Hollywood Reporter dergisinin Gösteri Dünyasının En Güçlü 100 Kadını listesinde yer almıştır. Kendisini bir feminist olarak tanımlamasa da güçlü kadın hikâyeleri anlatan birçok şarkısı birer feminist marş olarak kullanılmıştır.

1946-1960: Çocukluk ve ilk yılları
Ayşe Ajda Pekkan, 12 Şubat 1946’da İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Rıdvan Pekkan deniz binbaşısı, annesi Nevin Dobruca ise ev hanımı olan Ajda Pekkan’ın çocukluğu babasının mesleği nedeniyle Gölcük, Kocaeli’de geçmiştir. Tek hayalinin bir çocuk sahibi olmak olduğunu belirten Pekkan, iki evlilik yapmış ve evlendiği erkeklerin her defasında sanat hayatını bırakmasını istemesi üzerine en büyük fedakârlığının çocuk yapmamak olduğunu söylemiştir. Pekkan’ın kişisel yaşamına yönelik Sezen Aksu “Bizlere bu yolu o açmıştır, onun sayesinde ben de buralardayım. Ajda’nın lakabı Angela’dır. Sık sık evde buluşuruz. Gizli saklımız yoktur. Birine beddua ettiğimizde Allah bize jübilesine gitmeyi nasip etsin deriz. Ajda ne yer ne içerse ben de aynısını yer içerim.” demiştir.

1963-1976: Kariyer başlangıcı, sinema oyunculuğu ve ilk kırk beşlikler
Kendisi gibi ses sanatçısı kardeşi Semiramis Pekkan’ın desteğiyle[8] 1961 yılında gece kulübü “Çatı”‘nın sahibi olan şarkıcı İlham Gencer’e ulaşan Ajda Pekkan, seslendirdiği Mina’nın “Il Cielo In Una Stanza” şarkısıyla müzik çalışmalarına başlamış, Los Çatikos müzik topluluğu eşliğinde bir müddet sahne çalışması yapmıştır. Yine 1963 yılında Ses Dergisi’nin açtığı “Ses Sinema Artisti Yarışması”‘na katılan Ajda Pekkan,[10] Ediz Hun’un erkekler dalında birinci, Hülya Koçyiğit’in ikinci olduğu yarışmanın kadınlar kategorisinde birinci olmuştur. Ses Dergisi’nin yarışmasında birinci olması, yenilikçi ve dikkat çeken fiziği ile ilgi toplamıştır.Aynı yıl Öztürk Serengil ile başrolde oynadığı Adanalı Tayfur ilk sinema filmidir. Adanalı Tayfur da seslendirdiği “Göz Göz Değdi Bana” şarkısı, arka yüzünde Öztürk Serengil’in seslendirdiği Abidik Gubidik Twist şarkısıyla birlikte 45’lik olarak yayınlandı.

Sanat kariyerine sinema oyunculuğuyla giriş yapan Ajda Pekkan, 1964’te B-yüzü olarak yayınlanan ilk kaydı Göz Göz Değdi Bana’nın ardından ilk 45’liği Her Yerde Kar Var’ın beğenilmesi üzerine müzik hayatına atıldı.

Sinemaya adım atmadan önce tanıştığı Fecri Ebcioğlu, sinema yıllarında da Pekkan’a yardımcı olmuş ve 1965 yılında, Pekkan’a ait ilk plağı olan Her Yerde Kar Var plağında Ebcioğlu’nun aranjmanlarını seslendirmiştir. Ajda Pekkan, Ebcioğlu’nun yabancı şarkılar üzerine Türkçe sözler yazarak Türk müziğine kazandırdığı “aranjman” tarzı şarkılar söyleyen, Salvatore Adamo’nun şarkısını Fransız aksanıyla söyleyerek ilgi karşılanmış Ajda Pekkan’ın peşpeşe yayınlanan plaklarının ardından 1967 yılında çıkardığı İki Yabancı 45’liği ile aranjman dalında satış rekoru kırdı. Dünya Dönüyor, Saklanbaç, Boş Sokak, Boşvermişim Dünyaya ve Üç Kalp gibi üst üste plaklar yapan sanatçı, 1968’de Atina’da düzenlenen Uluslararası Apollonia Müzik Festivali’nde “Özleyiş”, sonraki sene aynı festivalde “Perhaps One Day” şarkılarını seslendirmiştir. “Ve Ben Şimdi” şarkısıyla Barselona’daki “Akdeniz Şarkıları Festivali”‘nde şarkısı ile Türkiye’yi temsil etmiş, şarkıları pek çok filmde fon müziği olarak kullanılmıştır. Zeki Müren ile gazino programları yapmıştır.

Ajda Pekkan’ın seslendirdiği şarkıların kayıtları Philips firmasının desteği ile Fransa’daki stüdyolarda gerçekleştirilmiş, Fikret Şeneş’in sözlerini yazdığı şarkılarla kariyerini sürdürmüştür. 1970 yılında yayınlanan Sensiz Yıllarda ve Yağmur plaklarıyla Ajda Pekkan başarılı bir çıkış yaparken, 45’likler iyi bir satış yakalamış ve yıl sonu listelerinde yer almıştır.[kaynak belirtilmeli] Üstüste gelen hit plakları ve giyimi ile Ajda Pekkan ilgi görmüştür.

İstanbul Plak’a 1972 yılında geçiş yapan sanatçı, bu firmadan ilk plağıyla beklenen başarıyı yakalayamazken, arabesk şarkılar içeren ikinci plağı Dert Bende Derman Sende ile satış rekorları kırmıştır. Ajda Pekkan, “Dert Bende Derman Sende” adlı şarkısını 1993’teki eski şarkılarından derlediği toplama albümü Hoşgör Sen’de yayınlamıştır. Aynı şarkıyı 1996’daki stüdyo albümü Ajda Pekkan 1996’da da yeniden seslendirmiş, 1973 yılına gelindiğinde ise Ajda Pekkan söyleme seslendirme taraftarı olmamasına karşın Fikret Şeneş’in ısrarıyla Kimler Geldi Kimler Geçti 45’liğini piyasaya sürmüş, bu plağında Kaderimin Oyununun B yüzünde yer alan “Kimler Geldi Kimler Geçti” ile ses getirmiş, plak 65 bin satmıştır. Aynı yıl Tanrı Misafiri ve ertesi yıl Sana Neler Edeceğim’i yayınlamıştır. Ancak sanatçı büyük başarısını aranjörlüğünü Norayr Demirci’nin ve 1975’te yayınlanan Hoşgör Sen ile yakalamıştır.

Ajda Pekkan, 1972’de İstanbul Plak’tan çıkan 45’likleri hariç diğer tüm 45’liklerinde yer alan şarkılarını Temmuz, 1975’te yayınlanan ilk derleme albümü Ajda’da topladı. Albümde “Erkek Adın” adında yeni bir şarkı da bulunmaktadır. Albüm ilgi görmüştür. Albümde yer alan “Palavra Palavra” adlı şarkıya Cüneyt Türel düet yapmıştır.

1977-1988: Süperstar serisi ve Eurovision
Ajda Pekkan 1976 yılında Olympia, Paris müzik holünde pek çok şarkısının Türkçe versiyonlarını seslendirdiği Fransız şarkıcısı Enrico Macias ile seri konserler vermiştir. 1977’de çıkan 45’liği Viens Dans Ma Vie ile Türkiye’de satış rekorları kırmış, A-yüzündeki “Viens Dans Ma Vie” dilden dile dolaşan bir şarkı olmuş ve Türkiye’nin yabancı dilde en çok satan plağı unvanını kazanmıştır.[kaynak belirtilmeli] Hürriyet gazetesinin o yıldaki sahibi Erol Simavi’nin “Ajda Pekkan’a star demek yetmez, ancak süperstar dersek yerini bulur.” sözüyle birlikte önce sanat çevrelerinde, sonra hayranlarının arasında, daha sonra da tüm ülkede “Süperstar” unvanıyla anılır olmuştur.

1977 yılında “Süperstar” adı ile bahsedilen Ajda Pekkan farklı kapak tasarımı ve prodüksiyonla piyasaya sunulan Süperstar’ı yayınladı. Aynı yıl Tokyo’daki “Yamaha Müzik Festivali”‘nde “A Mes Amours” şarkısıyla elde ettiği başarılı netice sonucunda 70’lerin başında Almanca ve daha sonra Fransızca, Japonca ve Yunanca 45’lik plakları satışa sunuldu. Ajda Pekkan yine o dönemlerde Tahran’da konser verdi ve daha sonra televizyondan da yayınlanan bu konser Türk izleyicisi tarafından da ilgi gördü. Ajda Pekkan’ın Fransa’da ses getiren 45’lik çalışmaları yapmasına ve sonunda Pour Lui isimli Fransızca albümünü hazırlamasına önayak oldu.

Halk konserleri, sahne çalışmaları ve konuk sanatçı olarak katıldığı uluslararası organizasyonlar ile kariyerini sürdüren Ajda Pekkan, 1979 yılında “Süperstar” albümü serisinin ikinci albümü Süperstar 2’yi yayınlamıştır. O yıllarda birçok defa “Yılın Sanatçısı” seçildiği gibi şarkıları da liste başı olmuştur.

1977’de yayınladığı Süperstar albümünün getirdiği başarı ile de Türkiyede “Süperstar” olarak anılmaya başladı. Albümün ardından günümüze dek Süperstar adıyla yayınladığı 3 albüm daha yayınladı.

***
arkıcının başta Avrupa olmak üzere ülkesi dışındaki popülerliğinin giderek artması, üzerinde 1980 Eurovision Şarkı Yarışması’nda Türkiye’yi temsil etmesi ve ülkenin geçmiş yıllarda düşük sıralamalarla dolu olan imajını düzeltmesi için bir baskı oluşturdu.
İlk başta “amatör” bulduğu yarışmaya katılmayacağını açıklasa da sonunda TRT tarafından yapılan teklifi kabul etmek durumunda kaldı. “Pet’r Oil” şarkısıyla katıldığı yarışmayı 15. sırada bitirince hayal kırıklığına uğradı; sıralama yalnızca kendisi için değil, onun yüksek bir derece alacağından emin olan çevreler için de şok etkisi yarattı. Yarışmanın ardından Pekkan, İstanbul’u terk ederek aylarca Londra ve Los Angeles’ta yaşadı. Bu süreçte, kariyerinde ve özel hayatında yaşadığı sorunlar yüzünden ortaya çıkan psikolojik sorunlarının üstesinden gelmeye çalıştı. Los Angeles’ta sarılığa yakalandıktan sonra iki aylık bir nekahet dönemi yaşadı. Toparlanması ve ülkesine kesin geri dönüş yapması Temmuz 1982’yi buldu.

Şarkıcı, “Pet’r Oil” sonrasında Philips Records ile anlaşmasını bitirerek Yaşar Kekeva Plak ile iki plaklık bir sözleşme imzaladı ve yurt dışı çalışmalarına son vererek sadece Türkiye’de şarkılar çıkarmaya başladı. İyiden iyiye yükselen arabesk müzik akımına uyarak Eylül 1981’de bu şirketten arabesk ağırlıklı Sen Mutlu Ol adlı uzunçaları çıkardı. Ancak çalışmadan tatmin olmayınca ikinci bir albüm için aynı şirketle çalışmak istemedi. İkinci plağı kaydetmekteki isteksizliği üzerine Yaşar Kekeva ile mahkemelik oldu. Bu süreçte Kekeva, önceki plak için kaydedilip yayımlanmayan yedi şarkıyı Sevdim Seni (1982) adıyla şarkıcıdan izinsiz piyasaya sürdü.Yine de sözleşme gereği Pekkan’ın şirkete üç şarkı daha borcu kaldı ve bu şarkıların tamamlanmaması sebebiyle yeni bir plak çıkarması ya da yeni bir şirketle anlaşması hukuken mümkün olmadı. Sonunda stüdyoya girerek üç yeni şarkı kaydetti ve Sevdim Seni albümü düzenlenerek Mart 1983’te yeniden basılınca Yaşar Kekeva Plak ile anlaşması sonlanmış oldu.

Ajda Pekkan, Ağustos 1982’de Metin Akpınar ve Zeki Alasya ile İstanbul Açıkhava Tiyatrosu’nda Büyük Kabare adlı bir kabareye girişerek aklaşık 2.5 yıl aradan sonra ilk kez sahneye çıkmış oldu. Bu müzikalde Fikret Şeneş ile yeniden iş birliğine gitti; Şeneş müzikal için daha sonradan Pekkan’ın sıradaki albümüne girecek bazı parçalarının da dahil olduğu altı şarkı hazırladı. Şarkıcının dokuzuncu stüdyo albümü Süperstar ’83, Mart 1983’te Balet Plak tarafından piyasaya sürüldü. Albüm Hey dergisinin Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik listesinde beş hafta boyunca zirveye oturdu. İstanbul’daki Şan Müzikholü’nde gerçekleşen Süperstar Ajda ’83 adlı müzikalle albümün tanıtımlarını gerçekleştirdi. Albümden çıkan “Uykusuz Her Gece”, “Bir Günah Gibi”, “Son Yolcu” ve “Düşünme Hiç” şarkıları uzun dönemde hem Pekkan’ın kariyerinin hem de Türk pop müziğinin en bilinen şarkıları hâline dönüştü. Hey dergisi tarafından dağıtılan 1983’ün Müzik Oskarları töreninde albüm Yılın Hafif Müzik LP’si ödülünü kazandı. 1984 Altın Kelebek Ödülleri’nde ise çalışmanın başarısı münasebetiyle Pekkan’a Yılın Hafif Müzik Sanatçısı ödülleri takdim edildi. Şarkıcı aynı yıl Alo reklamlarında oynadı.

1984 yılının sonlarında Beş Yıl Önce On Yıl Sonra ile bir müzik albümü hazırladı. “O Benim Dünyam” şarkısıyla iyi çıkış yakalayan Ajda Pekkan, bu şarkıyla büyük başarılara imza atarken yeni ekibiyle beraber birçok konserler verdi. 1987 yılında Ülkü Aker ve Fikret Şeneş’in sözlerini yazdığı “Kim Olsa Anlatır”, “Yalnızlık Yolcusu” gibi şarkılarla özel hayranları için eşsiz olarak nitelenen ve o dönemin gençleri için unutulmaz bir albüm olmasına rağmen Süperstar 83 adlı albümün gölgesinde kalan Süperstar 4 albümünü hazırladı. Sonrasında yaptığı evlilik nedeniyle aldığı müziği bırakma kararı tüm müzik severleri üzse de, daha sonra müziğe yeniden müziğe dönüş kararı verdiği sıralarda, 1989 yılının sonunda evliliği de sona erdi.

***

2011-günümüz: Farkın Bu ve single’lar

Pekkan, Temmuz 2012’deki Kuruçeşme Arena konserinde bir vinç üzerinde şarkı söylüyor.
2009 baharında Serdar Ortaç’tan “Resim” adlı bir beste alan Pekkan, 21 Mayıs tarihinde bu şarkıyı single olarak yayınlayadı ve 22 Mayıs’ta Beyaz Show’da ilk kez seslendirdi. 2011 Haziran tarihinde Yakar Geçerim adlı single albümü yayınlandı. Bu çalışmasını sırasıyla Farkın Bu, Yakarım Canını, Klasik Türk müziği şarkılarından oluşan Muazzez Abacı ile düet yaptığı Ajda Pekkan & Muazzez Abacı ve Ara Sıcak albümleri izledi. Resim şarkısı altın kelebek ödülü almıştır. Farkın Bu albümü 150 binden fazla satarak 5 dalda birden altın kelebek ödülüne layık görülmüştür. Elle style award 2010 yılın moda ikonu seçilmiştir. 2011 yılında ise Hairfest tarafından yılın pop müzik kraliçesi ödülüne layık görüldü. 2013 yılında Azerbaycan tarafından “Sanata, kültüre ve insanlığa hizmet ödülü”, Fransa kültür bakanlığı tarafından “Ordre des Arts et des Lettres” nişanı ile ödüllendirilmiştir. Türk patent endüstrisi tarafından Pekkan ‘a tüm zamanların değişmeyen sanat markası ödülü verilmiştir. Bahadır Tatlıöz ile düet yaptıkları Düşman mısın Aşık mı bestesi single olarak listelerde yer almıştır.

Ajda Pekkan 9 Haziran 2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı’nın himayelerinde İletişim Başkanlığı öncülüğünde Poll Production tarafından gerçekletirilen İstanbul Yeditepe Konserleri’nde sahne almıştır. Pandemi nedeniyle seyircisiz olarak gerçekleştirilen ve internetten dijital kanallardan yayınlanan konserde sanatçı, sözleri Pir Sultan Abdal’a, müziği Ali Sultan’a ait Dostum Dostum adlı eseri Kivanch K’nın yeni düzenlemesiyle doğu-batı sentezinde yorumlamıştır. Gazeteci Olcay Ünal Sert’e konuşan Ajda Pekkan, hayranlarından gelen yoğun istek üzerine “Dostum Dostum’u repertuvarına aldığını belirterek türkü formatında yeni şarkılardan oluşan bir albüm hazırlığında olduğunu açıklamıştır.

***
Diskografi
Ajda Pekkan (1968)
Fecri Ebcioğlu Sunar: Ajda Pekkan (1969)
Ajda Pekkan Vol. 3 (1972)
Süper Star (1977)
Pour Lui (1978)
Süper Star 2 (1979)
Sen Mutlu Ol (1981)
Sevdim Seni (1982)
Süperstar ’83 (1983)
Ajda Pekkan ve Beş Yıl Önce On Yıl Sonra (1985)
Süperstar 4 (1987)
Ajda 1990 (1990)
Seni Seçtim (1991)
Ajda ’93 (1993)
Ajda Pekkan (1996)
Cool Kadın (2006)
Aynen Öyle (2008)
Farkın Bu (2011)
Ajda Pekkan & Muazzez Abacı (2014)

***
Filmografi
Ana madde: Ajda Pekkan filmografisi
Adanalı Tayfur (1963)
Şıpsevdi (1963)
Kendini Arayan Adam (1963)
Şaşkın Baba (1963)
Öpüşmek Yasak (1963)
Abidik Gubidik (1964)
Çanakkale Aslanları (1964)
Plajda Sevişelim (1964)
Kaynana Zırıltısı (1964)
Avare (1964)
Hızır Dede (1964)
Koçum Benim (1964)
Sokakların Kanunu (1964)
Artık Düşman Değiliz (1965)
Cici Kızlar (1965)
Kart Horoz (1965)
Kolla Kendini Bebek (1965)
Şaka ile Karışık (1965)
Şepkemin Altındayım (1965)
Yabancı Olduk Şimdi (1965)
Bir Caniye Gönül Verdim (1965)
Şehvetin Esiriyiz (1965)
Babamız Evleniyor (1965)
Sevdalı Kabadayı (1965)
Taçsız Kral (1965)
Dalgacı Mahmut (1965)
Berduş Milyoner (1965)
Bir Gönül Oyun] (1965)
Lafını Balla Kestim (1965)
Sevinç Gözyaşları (1965)
Pantolon Bankası (1965)
Avare Kız (1966)
Kara Tren (1966)
Şoför Deyip Geçmeyin (1966)
Seher Vakti (1966)
Ümit Sokağı (1966)
Düğün Gecesi (1966)
Dişi Düşman (1966)
Dağda Silah Konuşur (1966)
Günah Çocuğu (1966)
Affet Sevgilim (1966)
Ayrılık Şarkısı (1966)
Erkek Severse (1966)
Harun Reşid’in Gözdesi (1967)
Tatlı Günler (1969)
Şöhret Sandalı (2001)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir